Physical Activity and Nutrition Networks Wales Physical Activity and Nutrition Networks Wales
Sgipio mordwyaeth
   
  Chwilio'n fwy manwl  |  English

Cymunedau yn Gyntaf

Yn dilyn adlinio ym mis Ebrill 2012, Rhaglen â Ffocws Cymunedol yw Cymunedau yn Gyntaf sy’n cefnogi agenda Trechu Tlodi Llywodraeth Cymru.


Mae'r rhaglen yn adeiladu ar gyflawniadau Cymunedau yn Gyntaf ers iddi gael ei lansio yn 2001 ac yn cadw elfennau gorau'r rhaglen gyfredol. Mae'n rhoi cymorth i bobl dan anfantais yn ein hardaloedd mwyaf difreintiedig â'r nod o gyfrannu at liniaru tlodi parhaus.

Bydd Timau Cyflenwi Cymunedau yn Gyntaf a gyllidir gan Lywodraeth Cymru yn gweithio gyda phreswylwyr, cyrff cymdeithasol, busnes ac asiantaethau allweddol eraill yn yr ardaloedd hyn, a elwir yn Glystyrau, gan ganolbwyntio ar gamau sy'n arwain at gynaladwyedd a lles tymor hir y cymunedau. Mae cynnwys pobl leol ym mhob agwedd o'r gwaith hwn yn elfen hanfodol o'r rhaglen.

Mae tri amcan strategol gan y Rhaglen sy'n helpu i gyflawni'r canlyniadau hyn:
• Cymunedau Ffyniannus
• Cymunedau Dysgu
• Cymunedau Iachach


Cynllun Gweithredu i Drechu Tlodi

Mae’r Cynllun Gweithredu i Drechu Tlodi yn nodi’r hyn y mae Llywodraeth Cymru’n ei wneud i ddatblygu cymunedau cadarn ac i atal a lleihau tlodi yng Nghymru yn unol â’i dri phrif amcan:
• Cymunedau ffyniannus
• Cymunedau dysgu
• Cymunedau iachach

Bydd cymunedau iachach yn cefnogi prosiectau fel Dewch Allan, Gwiriadau Iechyd Dros 50 Oed, Rhaglen Cydweithfeydd Bwyd Cymunedol a Gemau Stryd. 


Adroddiad Gwerthuso Cymunedau yn Gyntaf

Comisiynodd Adran Llywodraeth Leol a Chymunedau Llywodraeth Cymru Werthusiad o Ganlyniadau a Phrosesau rhaglen Cymunedau yn Gyntaf yn ystod 2010. Mae adroddiad terfynol cyfunol wedi cael ei lunio.

Nod y Gwerthusiad Canlyniadau oedd rhoi tystiolaeth ar y graddau y mae’r rhaglen wedi cyflawni’r amcanion hanfodol o ran canlyniadau.

Nod y Gwerthusiad Prosesau oedd archwilio addasrwydd cynllun, gweithrediad a chyllid cyfnod 2009-2012 o’r rhaglen wrth ganiatáu i’w nodau a’i hamcanion gael eu bodloni.

Gellir gweld yr adroddiad ar y ddolen ganlynol: http://wales.gov.uk/about/aboutresearch/social/latestresearch/?lang=en.  


Yng Nghynhadledd Cymunedau yn Gyntaf 2009, cynhaliodd Rhwydweithiau weithdy o’r enw “ Rhannu er mwyn Llwyddo: Rhwydweithiau Iechyd y Cyhoedd, Mentrau Iechyd Cymunedol ac Arfer Da”.


Astudiaethau Achos 

The following case studies illustrate some of the work carried out in Communities First areas:

 

Clwb Ffitrwydd Cymunedol

Trwy ymgynghori cymunedol a’r sylw diweddar yn y wasg yn ymwneud â lefelau uchel Gordewdra yn Wrecsam, y teimlad oedd y byddai Parc Caia yn cael budd o Glwb Ffitrwydd Cymunedol lleol. Er bod clybiau eraill yn cael eu cynnal ar gyrion Caia, y teimlad oedd bod y rhain yn eithaf drud.

Mae Cymunedau yn Gyntaf Parc Caia wedi bod yn cynnal Clwb Ffitrwydd Cymunedol ers mis Mehefin 2011. Mae’r Clwb Ffitrwydd yn rhaglen rheoli pwysau 12 wythnos, sydd wedi ei ddylunio ar gyfer canolfannau cymunedol a chanolfannau hamdden. Mae’r rhaglen yn rhad ac yn darparu’r elfen o bwyso a dau weithgaredd yr wythnos.

Mae Cymunedau yn Gyntaf Parc Caia yn gweithio mewn partneriaeth â Chyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam ac yn mynd i Stadiwm Chwaraeon Queensway ar fore dydd Llun a bore dydd Mercher. Mae’r grŵp yn cynnwys 9 o fenywod ac ar ôl y 12 wythnos cyntaf, collasant 1 stôn rhyngddynt.

Mae’r 12 wythnos nesaf yn dechrau trwy gyflwyno gweithgareddau gwahanol a’r gobaith yw y bydd yr un mor llwyddiannus.


Dewch i Giniawa gyda Ni

Mae tîm ieuenctid EVAD wedi bod yn gweithio gyda’r tair partneriaeth Cymunedau yn Gyntaf yn nyffryn Ebbw Fawr yn trefnu 6 digwyddiad yn pontio’r cenedlaethau er mwyn ysgogi cyswllt rhwng y cenedlaethau er budd yr holl gyfranogwyr yn y gymuned ehangach.

Cynhaliwyd 5 digwyddiad “Dewch i Giniawa gyda Ni”:
• 2 yng Nghymunedau yn Gyntaf Gogledd a De Glynebwy
• 2 yng Nghymunedau yn Gyntaf Cwm, Waunlwyd a Fictoria
• 1 yng Nghymunedau yn Gyntaf Garnlydan a Rasa

Roedd y bobl ifanc hefyd yn gallu cael hyfforddiant fel rhan o’r prosiect; dysgodd 18 o bobl ifanc sgiliau coginio sylfaenol a chafodd 15 o bobl ifanc Dystysgrif Hylendid Bwyd. Coginiodd 6 o bobl ifanc o bob ardal bryd i’w gwesteion, oedd yn cynnwys clwb brecwast, te prynhawn neu swper. Coginiodd y bobl ifanc i 20 o oedolion hŷn ym mhob sesiwn a chafodd y bobl ifanc gyfle i siarad â’u gwesteion ac ail-fyw’r hen ddyddiau, a oedd yn galluogi’r bobl ifanc i ddysgu o’u profiadau.

Roedd pob digwyddiad yn llwyddiant mawr, yn chwalu’r rhwystrau a’r camdybiaethau rhwng oedolion hŷn a phobl ifanc; cawsant lythyrau a chardiau yn diolch iddynt, oedd yn dangos eu gwerthfawrogiad i’r bobl ifanc.

Daeth y digwyddiad olaf i ben gydag un digwyddiad mawr gyda’r holl gyfranogwyr yn cael eu gwahodd, yn cynnwys Maer Blaenau Gwent, Mike Bartlet, a’i wyres, Sheridan, sydd yn Faeres. Roedd y digwyddiad yn cynnwys pryd 3 chwrs ac adloniant o’r 1940au ac roedd yn llwyddiant ysgubol. Mae 2 o’r grwpiau wedi mynegi dymuniad i goginio i’r bobl ifanc a weithredodd ar y prosiect hwn.

Effaith fwyaf y prosiect hwn oedd chwalu’r rhwystrau rhwng y cenedlaethau a chamdybiaethau’r bobl ifanc, sydd wedi arwain at ddymuniad y grŵp i’w wneud yn ddigwyddiad blynyddol.

Ar y cyfan, mae’r prosiect hwn wedi bod yn llwyddiannus iawn ac mae’r bobl ifanc wedi cael canmoliaeth uchel am eu cyflawniadau.

I weld mwy, dilynwch y ddolen hon: http://vimeo.com/24829114.  


Gwobr Ffatri Cadw’n Iach

Mae Strategaeth Bryncynon wedi cael £25,000 i gydnabod ei gwaith rhagorol yn gwella iechyd mewn cymunedau difreintiedig yng Nghwm Cynon.

Curodd Strategaeth Bryncynon dros 400 o sefydliadau ledled y DU i ddod yn un o 10 enillydd Gwobrau IMPACT Glaxo Smith Kline eleni, a gynhelir mewn partneriaeth â’r felin drafod iechyd, Cronfa’r Brenin.

Cafodd y Ffatri Cadw’n Iach ei chanmol am nerth yr arloesi a’r ffyrdd creadigol o wella iechyd y cyhoedd yn y gymuned. Mae’n cyrraedd tua 5,000 o gartrefi’r flwyddyn, mae 70% o’r gymuned yn cael mynediad i wasanaethau, yn cynnwys dosbarthiadau ymarfer corff, cwnsela ar gyfer rhoi’r gorau i smygu, cyngor ar fwyta’n iach a hylendid y geg. Maent yn annog bwyta’n iach trwy dyfu bwyd ffres a’i werthu’n uniongyrchol i bobl sy’n gaeth i’w cartrefi ac rydym yn darparu gwasanaeth gwaith achos sy’n helpu i fynd i’r afael â digartrefedd a gwella mynediad i wasanaethau gofal iechyd.

Mae’r gwobrau – rhaglen cyfrifoldeb cymdeithasol corfforaethol flaenllaw Glaxo Smith Kline yn y DU – yn amlygu rôl hanfodol y sector gwirfoddol yn bodloni anghenion iechyd mewn cymunedau difreintiedig ac agored i niwed.


Bwyd, hwyl ac iechyd

Mae Canolfan Ehangu Cyfranogiad a Chynhwysiant Cymdeithasol, Prifysgol Aberystwyth wedi bod yn gweithio gyda phobl ifanc o ardaloedd Cymunedau yn Gyntaf Penparcau a Gorllewin Aberystwyth, a Thregaron a’r Uplands i gyflwyno cwrs hwyliog ac ymarferol, byr yn archwilio agweddau tuag at fwyd, coginio, bwyta, iechyd a chyflogaeth. Cafodd hwn ei ddyfeisio a’i gyflwyno gan staff y Brifysgol, ond mewn partneriaeth â gweithwyr ieuenctid Cymunedau yn Gyntaf a Gwasanaeth Ieuenctid Ceredigion (Tîm Ataliaeth), gyda menywod ifanc sydd mewn perygl o gael eu gwahardd, dod yn bobl Nad ydynt mewn Addysg, Cyflogaeth na Hyfforddiant (NEET), ac ati. Cymerodd un ar bymtheg o fenywod ifanc
(12 – 15 oed) ran.

Roedd y sesiynau’n cynnwys trafodaethau ar arferion bwyta (beth, ble, sut, pryd); grwpiau gwahanol o fwydydd; ffyrdd amgen o baratoi a choginio bwyd fel opsiwn iachach; pwyslais ar gydbwysedd yn hytrach na chalorïau / mynd ar ddeiet.

Bob wythnos roedd y sesiynau’n gorffen trwy “eistedd wrth y bwrdd a rhannu amser bwyd”.

Cafodd pob cyfranogwr gofnod wedi ei rwymo o’r cwrs, gyda ryseitiau a gwybodaeth am grwpiau bwyd, ynghyd â Thystysgrif o Bresenoldeb a Chyflawniad. 

 

Ffitrwydd ar Garreg y Drws Castell-nedd Port Talbot

Cymunedau yn Gyntaf Felinfoel Bwyta’n Iach yn y Gymuned

Gwerthusiad Iechyd a Lles Castell-nedd Port Talbot


Wedi ei ddiweddaru ddiwetha': 10/07/2013